# Jak działa monitoring przeciw dzikom w Warszawie

Adres źródłowy: https://stop-dzik.pl/jak-dziala-monitoring-przeciw-dzikom-w-warszawie/

Zaktualizowano: 2026-06-21T01:17:15+00:00

Monitoring przeciw dzikom w Warszawie nie jest jednym, odrębnym systemem technicznym, lecz zestawem działań prowadzonych przez miasto, głównie przez Lasy Miejskie – Warszawa, które obejmują: stałą obserwację populacji, analizę zgłoszeń mieszkańców i reagowanie na incydenty. To monitoring behawioralny i populacyjny, a nie sieć kamer dedykowanych dzikom.

## 🐗 Jak działa monitoring dzików w Warszawie?

## 1. Monitoring populacji dzików

- Miasto prowadzi coroczną inwentaryzację populacji, m.in. metodami teledetekcyjnymi (np. naloty dronami lub zdjęcia lotnicze).

- W 2025 r. naliczono 3031 dzików, a liczba ta rośnie z roku na rok.

To pozwala ocenić, gdzie zwierząt jest najwięcej i jak zmienia się ich rozmieszczenie.

## 2. Monitoring zgłoszeń mieszkańców

- Kluczowym elementem systemu jest platforma Warszawa 19115, gdzie mieszkańcy zgłaszają obecność dzików.

- Liczba zgłoszeń wzrosła z 423 (2020) do 8804 (2025) — to właśnie te dane są podstawą analizy, gdzie interwencje są najbardziej potrzebne.

Zgłoszenia tworzą „mapę aktywności dzików” w czasie rzeczywistym.

## 3. Stała obserwacja terenów leśnych

- Lasy Miejskie prowadzą monitoring zachowania dzików w lasach i na obrzeżach miasta, aby ocenić, czy zwierzęta migrują w stronę osiedli.

- Miasto celowo utrzymuje lasy jako atrakcyjne miejsca żerowania, by zatrzymać dziki z dala od zabudowy.

## 4. Analiza przyczyn pojawiania się dzików w mieście

Monitoring obejmuje również:

- ocenę dostępności pożywienia w mieście (np. otwarte śmietniki),

- analizę wpływu odstrzałów w powiatach podwarszawskich — masowe odstrzały poza miastem powodują migrację dzików do Warszawy, gdzie czują się bezpieczniej.

## 5. Interwencje służb na podstawie monitoringu

- Na podstawie zgłoszeń i obserwacji terenowych Lasy Miejskie podejmują interwencje: przepłaszanie, zabezpieczanie terenu, a w ostateczności odłów z uśmierceniem (relokacja jest zakazana przez przepisy ASF).

## ❗ Czego monitoring NIE obejmuje?

- Warszawa nie posiada systemu kamer dedykowanych dzikom.

- Miejski monitoring wizyjny (488 kamer) służy bezpieczeństwu publicznemu, a nie śledzeniu zwierząt.

## 🧭 Podsumowanie

Monitoring przeciw dzikom w Warszawie to system analityczno‑interwencyjny, oparty na:

- liczeniu populacji,

- analizie zgłoszeń,

- obserwacji terenów leśnych,

- reagowaniu służb.

To nie jest system kamer, lecz ciągła analiza zachowania dzików i ich migracji, która pozwala przewidywać, gdzie mogą pojawić się problemy.

Monitoring dzików w Warszawie przeszedł w ostatnich latach ogromną ewolucję. Ze względu na to, że populacja tych zwierząt w stolicy gwałtownie wzrosła (w 2025 roku odnotowano rekordowe niemal 9 tysięcy zgłoszeń od mieszkańców), tradycyjne patrole przestały wystarczać.

Warszawa – m.in. w ramach powołanego w maju 2026 roku specjalnego Zespołu ds. dzikich zwierząt – stawia na zaawansowany system monitoringu, który łączy nowoczesną technologię z zaangażowaniem mieszkańców.

System ten opiera się na trzech głównych filarach:

## 1. Badania teledetekcyjne (Monitoring z powietrza)

Warszawa jako pierwsze miasto w Polsce wprowadziło na taką skalę badania teledetekcyjne do liczenia i tropienia zwierzyny.

- Jak to działa? Nad miastem oraz przyległymi lasami (takimi jak Las Kabacki czy Lasy Miejskie na Białołęce) realizowane są przeloty samolotów lub dronów wyposażonych w kamery termowizyjne oraz skanowanie laserowe (LiDAR).

- Cel: Zwierzęta są doskonale widoczne przez korony drzew dzięki emisji ciepła. Pozwala to urzędnikom i naukowcom na stworzenie dokładnej mapy liczebności populacji (szacowanej na kilka tysięcy osobników) oraz precyzyjne wskazanie, gdzie dziki mają swoje stałe legowiska (tzw. barłogi).

## 2. Sieć fotopułapek (Monitoring korytarzy migracyjnych)

Lasy Miejskie – Warszawa zarządzają gęstą siecią fotopułapek rozmieszczonych w kluczowych punktach na obrzeżach miasta oraz w tzw. korytarzach ekologicznych (np. wzdłuż Wisły, na Łuku Siekierkowskim czy na Bemowie).

- Jak to działa? Są to zamaskowane, automatyczne kamery z czujnikiem ruchu i podczerwienią (niewidoczną dla zwierząt). W momencie, gdy wataha przecina linię lasu i wkracza w głąb osiedli, kamera rejestruje obraz i natychmiast wysyła powiadomienie (często z modułem komórkowym GSM) do bazy danych.

- Cel: Śledzenie tras, którymi dziki wchodzą do miasta. Dzięki temu wiadomo, gdzie postawić ogrodzenia, a gdzie wysłać służby do płoszenia.

## 3. Monitoring obywatelski (System Warszawa 19115)

Niezwykle ważnym „sensorem” w całym systemie są sami warszawiacy. Miejskie Centrum Kontaktu Warszawa 19115 (aplikacja i telefon) działa jak żywy ekran radarowy.

- Jak to działa? Każde zgłoszenie o dziku na osiedlu trafia do bazy danych z dokładną lokalizacją GPS i godziną.

- Cel: Algorytmy i urzędnicy tworzą na tej podstawie mapy "hotspotów" w czasie rzeczywistym. Jeśli w danym rejonie (np. na konkretnej ulicy na Wawrze) liczba zgłoszeń nagle rośnie, Lasy Miejskie wiedzą, że zadomowiła się tam nowa wataha i trzeba podjąć interwencję (np. odłów z uśmierceniem lub odstrzał redukcyjny, na które miasto posiada limity).

## Po co Warszawie tak dokładny monitoring?

Przede wszystkim przez przepisy unijne związane z ASF (Afrykańskim Pomorem Świń). Od kilku lat obowiązuje całkowity zakaz wywożenia odłowionych w mieście dzików do lasów w innych województwach. Skoro dzika złapanego na warszawskim osiedlu nie można bezpiecznie wywieźć i wypuścić, miasto musi reagować punktowo i precyzyjnie.

Monitoring pozwala działać chirurgicznie: zamiast "ślepych" patroli, służby jadą dokładnie tam, gdzie teledetekcja lub fotopułapki wykażą regularną obecność agresywnych osobników stwarzających zagrożenie przy szkołach czy przedszkolach.

Czy w Twojej okolicy zauważyłeś ostatnio miejsca, które mogłyby być sprawdzane przez miejskie fotopułapki?

## Jak działa monitoring przeciw dzikom w Warszawie?

[Obraz: https://images.openai.com/static-rsc-4/J2GoSJXeJJN2NDLBhCuPukvLKyOcBFq3INhRyTWisJytNC769hm2v46TF3N3IWxm5ttIEIkjnIVSoC3XwlR8aPeX-LTrbxQAgR5mFxo0TGjL-5gHWn4mz0M_ysH9jGy4tTA-bVq6GXYJdLA8f1B9awBrdQGCjz2mjadZh_KzgAga2KmRebeqW6LaD2LW-9tJ?purpose=fullsize]

[Obraz: https://images.openai.com/static-rsc-4/xdhpUaxR06WGVsiqUXnR5H3Q6jwSRfmvJlf66v4aCT0fUfMZiPTjS0ZBDM_P94Qd0n3LEFHQQoAqmUMABu4t1RnqQrl6_mbl6vOISCSnwD_CDVm9oOq4u1aGAWu1Rw3VaYczW7VV-TYB8e0WuOg8jtDK4yfUA5YL3zONYo6AZLlMgZnS2hMtxLBd73p5apCP?purpose=fullsize]

[Obraz: https://images.openai.com/static-rsc-4/aWjHcfOXl_TowJQZk-up6Ai-GKcwkSE6DOKyVw8MdsiNfUjJmnTgHGWreTLa1j_r0HhjyM7q8U_o2oGOdqLC3OAPWa-OkAIIXfd4Ndn_nwxOmP4CCDWdhOMfE7s9fDeB8OeR_Iqwh55hhpdrRUUNt199aZ_i3s4go6pmTWsqScq8chPF0AhK_SB3rOSkyHOj?purpose=fullsize]

5

Monitoring przeciw dzikom w mieście takim jak Warszawa nie jest jednym systemem „anty-dzik”, tylko połączeniem kilku technologii i służb, które pierwotnie powstały do bezpieczeństwa ludzi, a dopiero później zaczęły być wykorzystywane do analizy ruchu zwierząt.

Dzik euroazjatycki jest monitorowany pośrednio – system nie „śledzi dzików”, tylko rejestruje ich obecność, trasy i momenty wejścia na teren miejski.

## 1. Miejski monitoring CCTV – „oczy miasta”

Warszawa posiada system kamer miejskich (CCTV), który obejmuje setki punktów w 18 dzielnicach.

Działa on tak:

- kamery obserwują ulice, parki i skrzyżowania,

- operatorzy w centrach monitoringu analizują obraz,

- zdarzenia są przekazywane do straży miejskiej lub policji.

Straż Miejska m.st. Warszawy korzysta z tego systemu głównie do:

- zgłoszeń od mieszkańców,

- sytuacji zagrożenia (np. dziki na ulicy),

- koordynacji patroli.

📌 Ograniczenie:
Kamery nie są wszędzie – więc dziki często poruszają się „pomiędzy punktami widzenia”.

## 2. Fotopułapki – najważniejsze narzędzie w praktyce

To kluczowy element monitoringu przy dzikach.

Fotopułapki:

- uruchamiają się ruchem (PIR),

- nagrywają nocą w podczerwieni,

- są montowane przy:

- ogrodzeniach,

- wejściach do lasów,

- ścieżkach migracyjnych,

- osiedlach przy granicy terenów zielonych.

Dają odpowiedź na pytania:

- skąd dziki wchodzą,

- o której godzinie,

- ile ich jest,

- czy wracają tą samą trasą.

📌 W praktyce to najbardziej „dzikocentryczne” narzędzie monitoringu.

## 3. Kamery osiedlowe i prywatne

Coraz więcej wspólnot stosuje:

- kamery IP,

- monitoring garaży i wejść,

- systemy nocnego widzenia.

Ich rola:

- potwierdzanie szkód,

- analiza momentu wejścia dzików,

- wsparcie zgłoszeń do służb.

## 4. Analiza obrazu i AI (nowoczesne podejście)

W bardziej zaawansowanych systemach stosuje się:

- detekcję ruchu,

- rozpoznawanie obiektów,

- filtrację nocnych zdarzeń.

System może automatycznie wykryć:

- „duże zwierzę poruszające się w strefie zielonej”,

- nietypowy ruch przy ogrodzeniu.

📌 To nie jest jeszcze pełny system „anty-dzik AI”, ale trend idzie w tę stronę.

## 5. Jak wygląda reakcja w praktyce?

Monitoring sam nic nie „robi” – działa w łańcuchu:

## 1. Wykrycie

kamera / fotopułapka / zgłoszenie mieszkańca

## 2. Analiza

operator lub administrator widzi:

- liczbę dzików,

- kierunek ruchu,

- zagrożenie

## 3. Reakcja

- patrol straży miejskiej,

- zabezpieczenie miejsca,

- czasem odprowadzenie zwierząt w kierunku lasu

## 6. Co monitoring NIE potrafi zrobić

To ważne:

❌ nie odstrasza dzików
❌ nie blokuje ich wejścia
❌ nie działa prewencyjnie bez fizycznych barier
❌ nie obejmuje całego miasta

Monitoring jest narzędziem obserwacyjnym, nie ochronnym.

## 7. Dlaczego monitoring jest mimo to ważny?

Bo pozwala:

- znaleźć „bramy wejściowe” do miasta,

- zidentyfikować powtarzalne trasy,

- ocenić skuteczność ogrodzeń,

- planować interwencje,

- udowodnić skalę problemu (np. dla wspólnot i miasta).

## 8. Typowy „cykl dzika w mieście” widziany przez monitoring

- wyjście z lasu nocą

- przejście przez park

- wejście na osiedle

- żerowanie przy trawnikach lub śmietnikach

- powrót tą samą trasą

Monitoring często pokazuje, że to powtarzalny schemat, nie losowe wizyty.

## 9. Gdzie w Warszawie monitoring dzików ma największe znaczenie?

Najczęściej:

- obrzeża miasta,

- strefy las–osiedle,

- duże tereny zielone.

Szczególnie:

- Białołęka

- Wawer

- Wesoła

- Rembertów

- Wilanów

## Wnioski

Monitoring przeciw dzikom w Warszawie to:

✔ CCTV miejskie (ogólne bezpieczeństwo)
✔ fotopułapki (najważniejsze dla analizy dzików)
✔ kamery osiedlowe (lokalne wykrywanie szkód)
✔ analiza operatorów i służb

Ale kluczowa zasada pozostaje jedna:

Monitoring pokazuje problem – ale go nie rozwiązuje.

Dlatego realna skuteczność pojawia się dopiero wtedy, gdy monitoring jest połączony z:

- uszczelnieniem ogrodzeń,

- eliminacją źródeł pożywienia,

- szybkim reagowaniem na nowe trasy wejścia.

Monitoring dzików w Warszawie to nie jest jeden system miejskich kamer, tylko mieszanka nauki, leśników i służb miejskich — i dopiero od 2023 roku zaczęto to robić naprawdę „na danych”, a nie na oko.

Oto jak to wygląda w praktyce, na podstawie badań SGGW, IBL i Lasów Miejskich z zimy 2023/2024.

## 1. Podstawa: liczenie tropów na śniegu (snow-tracking)

To najtańsza i najczęściej używana metoda w mieście.

Jak to się robi:

- Warszawę dzieli się na sektory — w badaniu było ich 19, ograniczonych dużymi ulicami, Wisłą albo zwartą zabudową. Każdy sektor ma co najmniej 100 ha, czyli wielkość typowego terytorium miejskiego dzika.

- Po świeżym opadzie śniegu zespoły przechodzą wyznaczone transekty (łącznie 143 km w 2023/24). Liczą każdy trop dzika przecinający 100-metrowy odcinek.

- Wynik przelicza się na wskaźnik: liczba tropów / 100 m / 24h. Żeby było porównywalne, dzielą liczbę tropów przez liczbę dni od opadu.

Z tego wskaźnika wylicza się zagęszczenie wzorem FMP:

D (osobników/100 ha) = 1,57 × (liczba tropów/km/24h) / DMD
gdzie DMD to dobowy dystans przemieszczenia — dla Warszawy przyjęto 14 km (wartość z Krakowa).

Dzięki temu wiemy, że w Warszawie zagęszczenie wahało się od 0 do 3,58 tropów/100m/24h, czyli od 0 do 4 osobników/100 ha, a średnio w lasach to 1,8 os./100 ha.

Metoda jest nieinwazyjna i tania, ale działa tylko gdy jest śnieg — a w mieście często są odśnieżone chodniki, więc w zabudowie liczenie jest trudne.

## 2. Fotopułapki i model REM — „naukowa weryfikacja”

W dwóch rezerwatach — Lesie Sobieskiego (Wawer) i Lesie Kabackim — ustawiono 17 fotopułapek na wysokości 50 cm, co 200–400 m, od listopada do marca.

- każda rejestracja dzika co najmniej 15 minut po poprzedniej liczy się jako niezależne spotkanie

- zliczają liczbę zdjęć (y) i liczbę dni pracy pułapek (t)

- do wzoru REM wstawiają: dzienny zasięg dzika (14 km/dzień), odległość wykrywania kamery (5,4 m) i kąt widzenia

Wynik? REM dał wyższe liczby niż tropy — 2,3 os./100 ha w Sobieskim i 0,7 w Kabatach — ale potwierdził ten sam układ: Sobieski ma więcej dzików niż Kabaty.

Naukowcy podkreślają, że REM w mieście może przeszacowywać, bo dziki celowo omijają ludzi i chodzą przy ścieżkach, więc częściej wchodzą w kadr.

## 3. Co robi miasto — monitoring operacyjny

Poza nauką, Warszawa prowadzi własny monitoring, który służy do odłowów:

- od 2008 roku odłowy w żywołapki (w 2015 roku aż 594 dziki w 27 pułapkach)

- od 2014 odstrzał w granicach administracyjnych

- po pierwszym przypadku ASF w 2017 roku monitoring weterynaryjny — każdy znaleziony padły dzik jest badany

- w 2023 prezydent Warszawy przyjął szacunek 1500–2500 dzików w całym mieście i zlecił odłów 500 sztuk do końca 2025 roku. Dla porównania, oficjalne dane z obwodów łowieckich mówiły wtedy o zaledwie 0,02–0,5 os./100 ha — czyli rozbieżność jest ogromna.

Dlatego właśnie naukowcy apelują o „data-driven strategy” — bo bez ujednoliconego liczenia miasto działa na szacunkach.

## 4. Jak to się składa w całość?

W praktyce monitoring przeciw dzikom w Warszawie działa w trzech warstwach:

Zimą: leśnicy i studenci SGGW robią tropy na śniegu w 8 dzielnicach (głównie Wawer, Bielany, Rembertów, Ursynów). To daje mapę hot-spotów.

Cały rok: Straż Miejska i Lasy Miejskie zbierają zgłoszenia mieszkańców (aplikacja 19115, telefon), lokalizują miejsca rycia i regularnych wizyt. Te dane są nanoszone na mapę konfliktów.

W rezerwatach: fotopułapki liczą trend populacji i wielkość watah.

Wyniki idą do Zarządu Zieleni m.st. Warszawy, który od 1 października zarządza zielenią i wodami. Na tej podstawie decydują, gdzie postawić pułapki, gdzie zamknąć kosze, gdzie zrobić elektryczny pastuch wokół placu zabaw.

Najważniejszy wniosek z badań: monitoring pokazuje, że dziki nie są w centrum — są w lasach na obrzeżach połączonych z Kampinosem i Wisłą. Dlatego liczenie w Łazienkach nie ma sensu, a liczenie w Lesie Sobieskiego — tak.

Chcesz, żebym przygotował prostą instrukcję, jak zgłosić tropy lub rycia w Twojej okolicy, żeby trafiły do miejskiego monitoringu (z numerami i linkiem do 19115)?
